Dương Tính Với Sán Chó Toxocara Có Phải Đã Lên Não?

Dương tính Toxocara có nguy hiểm không? Bác sĩ Nguyễn Văn Đức giải đáp nguy cơ ấu trùng lên mắt, não và hướng điều trị chuyên khoa.

Câu hỏi của bạn Nguyen Hoang

“Em nhiễm sán chó Toxocara, mới nhận kết quả xét nghiệm tại một trung tâm ở Bắc Ninh hôm qua. Sau khi đọc thông tin thấy ấu trùng có thể lên não, em rất lo lắng. Hiện em chưa có thuốc điều trị. Bác sĩ cho em hỏi liệu em đã bị sán chó lên não chưa?”

Đây là câu hỏi của bạn Nguyen Hoang và cũng là nỗi lo của khá nhiều người khi nhận kết quả xét nghiệm Toxocara dương tính.

Tôi là Bác sĩ Nguyễn Văn Đức – Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga Hà Nội và muốn giải thích trước một điều quan trọng: kết quả xét nghiệm dương tính với Toxocara không đồng nghĩa với việc ấu trùng đã lên não hoặc lên mắt.

Toxocara là loại ký sinh trùng gì?

Toxocara là loại giun tròn thường ký sinh ở chó và mèo, trong đó Toxocara canis là một tác nhân thường gặp ở người. Con người có thể nhiễm khi vô tình nuốt phải trứng Toxocara từ đất, thực phẩm hoặc môi trường bị nhiễm phân chó, mèo. Sau khi vào cơ thể, trứng nở và ấu trùng có thể di chuyển qua các mô. (CDC)

Tuy nhiên, con người không phải vật chủ thích hợp để Toxocara phát triển thành giun trưởng thành. Vì vậy, nói chính xác hơn trong y khoa là nhiễm ấu trùng Toxocara hay bệnh Toxocariasis, thay vì hiểu đơn giản là “có con sán chó sống trong người”.

Một điều đáng lưu ý là nhiều người nhiễm Toxocara không có triệu chứng hoặc chỉ có biểu hiện nhẹ. Một số trường hợp có thể xuất hiện ngứa, nổi mề đay, ho, đau bụng, sốt hoặc tăng bạch cầu ái toan tùy mức độ và thể bệnh. 

Dương tính Toxocara có phải đã bị sán chó lên não?

Không.

Xét nghiệm huyết thanh Toxocara chủ yếu giúp phát hiện kháng thể đáp ứng với ký sinh trùng. Việc xác định một người có bệnh Toxocariasis hay không cần được bác sĩ đánh giá tổng hợp dựa trên triệu chứng, tiền sử phơi nhiễm, xét nghiệm và các dấu hiệu lâm sàng liên quan. (CDC)

CDC ghi nhận ấu trùng Toxocara có thể di chuyển vào hệ thần kinh trung ương, gây tình trạng được gọi là neurotoxocariasis hoặc neural larva migrans. Tuy nhiên, CDC mô tả sự xâm nhập hệ thần kinh trung ương là không thường gặp. (CDC)

Do đó, người bệnh không nên nhìn thấy kết quả Toxocara dương tính rồi tự kết luận rằng mình đã “bị sán chó lên não”.

Toxocara có thể lên mắt không?

Có thể, nhưng không phải người nhiễm Toxocara nào cũng bị tổn thương mắt.

Toxocariasis ở mắt thường biểu hiện tại một mắt và có thể gây viêm trong mắt, tổn thương võng mạc, nhìn giảm hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường về thị lực. Đây là thể bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá sớm để hạn chế nguy cơ tổn thương thị giác. (CDC)

Rất ít trường hợp Sán chó Toxocara lên mắt

Tương tự, tổn thương thần kinh trung ương do Toxocara là biến chứng rất hiếm gặp, không phải diễn biến tất yếu của nhiễm Toxocara. Vì vậy, việc đọc những trường hợp nặng trên Internet rồi áp vào tình trạng của mình có thể khiến người bệnh lo lắng quá mức.

Điều trị Toxocara như thế nào?

Điều trị Toxocara cần dựa trên thể bệnh, triệu chứng và đánh giá của bác sĩ, không nên tự mua thuốc về uống chỉ dựa vào một kết quả xét nghiệm.

Theo CDC, Toxocariasis thể nội tạng có thể được điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng như albendazole hoặc mebendazole. Trong một số trường hợp có phản ứng viêm đáng kể, bác sĩ có thể cân nhắc thêm thuốc corticosteroid nhằm kiểm soát tình trạng viêm. Điều trị thể mắt phức tạp hơn và cần đánh giá chuyên khoa mắt; phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc chống ký sinh trùng, thuốc kiểm soát viêm hoặc can thiệp chuyên khoa tùy trường hợp. (CDC)

Vì vậy, nếu vừa nhận kết quả dương tính, người bệnh không nên quá hoang mang nhưng cũng không nên bỏ qua việc thăm khám. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả xét nghiệm cùng triệu chứng, công thức máu và các yếu tố liên quan để xác định có cần điều trị hay không và lựa chọn phác đồ phù hợp.

Khi nào cần đi khám sớm?

Nếu người bệnh có các biểu hiện bất thường về mắt như nhìn mờ, giảm thị lực, nhìn thấy đốm hoặc chớp sáng, mắt đỏ hoặc đau mắt, cần được khám chuyên khoa mắt. (CDC)

Đối với các triệu chứng thần kinh bất thường, đặc biệt khi xuất hiện đau đầu kéo dài, rối loạn ý thức, co giật hoặc những thay đổi thần kinh rõ rệt, cần được khám y tế ngay để bác sĩ xác định nguyên nhân. Không nên tự quy kết những triệu chứng này là do Toxocara chỉ dựa trên một xét nghiệm dương tính.

Lời khuyên của Bác sĩ Nguyễn Văn Đức

Với trường hợp của bạn Nguyen Hoang, chỉ dựa vào kết quả Toxocara dương tính chưa thể kết luận ấu trùng đã lên não. Bạn cũng không nên tự dùng thuốc khi chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Điều quan trọng nhất là mang toàn bộ kết quả xét nghiệm đến cơ sở chuyên khoa ký sinh trùng để được tư vấn trực tiếp. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ nhiễm, triệu chứng, xét nghiệm liên quan và chỉ định điều trị nếu cần.

Toxocariasis là bệnh có thể điều trị được, và CDC cho biết phần lớn trường hợp có thể điều trị bằng thuốc. Tiên lượng cụ thể phụ thuộc vào thể bệnh và mức độ tổn thương, vì vậy phát hiện và điều trị phù hợp là yếu tố rất quan trọng. (CDC)

Nếu bạn đang lo lắng vì kết quả xét nghiệm sán chó Toxocara dương tính, hãy bình tĩnh và đi khám tại cơ sở chuyên khoa như Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga Hà Nội để được bác sĩ đánh giá toàn diện, tư vấn hướng điều trị phù hợp thay vì tự chẩn đoán biến chứng lên não hoặc mắt.

Bác sĩ. Nguyễn Văn Đức

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Điện thoại 0985294298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán Gây Ngứa