Sán Lá Gan Có Gây Ung Thư Gan Không? Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Phòng Bệnh
Sán lá gan lây nhiễm qua thực phẩm nào? Nhận biết triệu chứng nhiễm sán lá gan nhỏ, sán lá gan lớn và nguy cơ biến chứng ung thư đường mật để chủ động thăm khám, điều trị.
Bệnh sán lá gan: Nguyên nhân lây nhiễm, triệu chứng và nguy cơ ung thư
Câu hỏi của bạn Thi Tran:
“Xin chào bác sĩ, em có nghe nói đến bệnh do sán lá gan có thể gây nên ung thư gan, vì sao con người lại nhiễm sán lá gan và nếu nhiễm sán lá gan thì có triệu chứng gì?”
Đây là thắc mắc rất đáng quan tâm, đặc biệt đối với những người có thói quen ăn gỏi cá, cá sống, rau thủy sinh hoặc các món ăn chưa được chế biến chín. Trên thực tế, sán lá gan là một nhóm ký sinh trùng có khả năng gây tổn thương gan và hệ thống đường mật. Một số loài còn được xác định có liên quan đến ung thư đường mật nếu tình trạng nhiễm kéo dài.
Để giúp bạn Thi Tran và bạn đọc hiểu rõ hơn về căn bệnh này, Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan sẽ giải thích cụ thể về nguyên nhân, biểu hiện và những biến chứng cần lưu ý.
1. Vì sao con người bị nhiễm sán lá gan?
Sán lá gan là loại ký sinh trùng có hình dạng dẹt giống chiếc lá, thường ký sinh trong gan và hệ thống đường mật của người hoặc động vật.
Con người nhiễm bệnh chủ yếu thông qua đường ăn uống, khi vô tình đưa ấu trùng sán vào cơ thể từ những thực phẩm bị nhiễm ký sinh trùng.

Một số thói quen ăn uống làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh gồm:
Ăn gỏi cá nước ngọt: Cá sống hoặc chưa được nấu chín có thể chứa nang ấu trùng sán lá gan nhỏ.
Ăn rau thủy sinh sống: Các loại rau như rau ngổ, cải xoong, rau cần nước và những loại thực vật mọc dưới nước có thể mang nang ấu trùng sán lá gan lớn nếu phát triển trong môi trường ô nhiễm.
Sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh: Rau sống, thực phẩm được rửa bằng nguồn nước ô nhiễm hoặc chế biến không đúng cách cũng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.
Sau khi vào cơ thể, ấu trùng tiếp tục phát triển theo chu kỳ sinh trưởng của từng loài và cuối cùng có thể ký sinh tại gan, đường mật, gây viêm và tổn thương các cơ quan này.
2. Sán lá gan có những loại nào?
Trong bệnh lý ký sinh trùng ở người, sán lá gan thường được chia thành hai nhóm chính là sán lá gan nhỏ và sán lá gan lớn.
Sán lá gan nhỏ
Các loài thường gặp gồm Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini.
Con người nhiễm sán chủ yếu do ăn cá nước ngọt sống hoặc chưa nấu chín có chứa nang ấu trùng. Sau khi vào đường tiêu hóa, ấu trùng thoát nang, di chuyển ngược lên hệ thống đường mật và phát triển thành sán trưởng thành.
Sán thường cư trú trong các ống mật nhỏ và vừa, gây viêm đường mật, cản trở lưu thông dịch mật và tổn thương niêm mạc đường mật.
Sán lá gan lớn
Hai loài thường được nhắc đến là Fasciola hepatica và Fasciola gigantica.
Khác với sán lá gan nhỏ, con người thường nhiễm sán lá gan lớn khi ăn rau thủy sinh sống có chứa nang ấu trùng hoặc sử dụng nguồn nước bị nhiễm bệnh.
Sau khi vào cơ thể, ấu trùng xuyên qua thành ruột, di chuyển qua ổ bụng rồi xâm nhập vào nhu mô gan. Quá trình di chuyển này có thể gây tổn thương mô gan, viêm và hình thành những vùng tổn thương trên gan. Khi trưởng thành, sán thường ký sinh trong đường mật.

3. Triệu chứng nhiễm sán lá gan là gì?
Một vấn đề đáng lưu ý là không phải người nhiễm sán lá gan nào cũng xuất hiện triệu chứng ngay từ đầu. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đi khám sức khỏe hoặc thực hiện xét nghiệm.
Những biểu hiện khi nhiễm sán lá gan có thể gặp bao gồm:
Đau tức vùng hạ sườn phải, đôi khi đau âm ỉ kéo dài.
Đầy bụng, khó tiêu hóa, chán ăn, buồn nôn.
Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc thay đổi thói quen đại tiện.
Sốt, cơ thể mệt mỏi, suy nhược.
Gan to hoặc đau vùng gan khi thăm khám.
Vàng da, vàng mắt trong trường hợp có tổn thương hoặc tắc nghẽn đường mật.
Tăng bạch cầu ái toan trong máu, đặc biệt ở giai đoạn ấu trùng sán lá gan lớn di chuyển trong gan.
Tùy từng loại sán, số lượng ký sinh trùng và thời gian nhiễm bệnh mà triệu chứng có thể khác nhau. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để tự kết luận mình có nhiễm sán lá gan hay không.
4. Sán lá gan có gây ung thư gan không?
Đây là vấn đề khiến nhiều người lo lắng khi nhận được thông tin mình có nguy cơ nhiễm sán lá gan.
Theo các nghiên cứu y học, một số loài sán lá gan nhỏ, đặc biệt là Clonorchis sinensis và Opisthorchis viverrini, đã được xác định là tác nhân có khả năng gây ung thư ở người, cụ thể là ung thư đường mật (Cholangiocarcinoma).
Khi sán ký sinh lâu dài trong hệ thống đường mật, chúng gây kích thích cơ học, viêm mạn tính và tổn thương tế bào biểu mô đường mật. Quá trình viêm kéo dài cùng những thay đổi bất thường của tế bào có thể làm tăng nguy cơ hình thành ung thư đường mật.
Cần phân biệt rằng ung thư đường mật không hoàn toàn giống ung thư tế bào gan. Đồng thời, không phải cứ nhiễm sán lá gan là chắc chắn mắc ung thư. Nguy cơ này chủ yếu được ghi nhận đối với một số loài sán lá gan nhỏ khi nhiễm kéo dài.
Đối với sán lá gan lớn Fasciola, các biến chứng thường được quan tâm là tổn thương nhu mô gan, viêm đường mật và tắc nghẽn đường mật. Hiện không có cơ sở để xếp Fasciola vào nhóm tác nhân gây ung thư đường mật như hai loài sán lá gan nhỏ nói trên.

5. Khi nào bạn cần xét nghiệm sán lá gan?
Nếu bạn có thói quen ăn gỏi cá nước ngọt, rau thủy sinh sống hoặc xuất hiện những triệu chứng bất thường liên quan đến gan và đường mật, nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra.
Tùy vào loại sán nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định:
Xét nghiệm máu: Đánh giá công thức máu, bạch cầu ái toan, chức năng gan và các xét nghiệm huyết thanh học phù hợp.
Xét nghiệm phân: Tìm trứng sán lá gan trong mẫu bệnh phẩm, đặc biệt hữu ích khi sán đã trưởng thành và đẻ trứng.
Siêu âm ổ bụng: Đánh giá gan, túi mật và hệ thống đường mật.
Chụp CT hoặc MRI: Được cân nhắc khi cần đánh giá sâu hơn các tổn thương tại gan và đường mật.
Lưu ý, mỗi loại sán có đặc điểm xét nghiệm khác nhau. Một kết quả xét nghiệm huyết thanh dương tính chưa đủ để khẳng định tất cả trường hợp đều đang nhiễm sán hoạt động. Bác sĩ cần kết hợp tiền sử ăn uống, triệu chứng lâm sàng và các kết quả cận lâm sàng để đưa ra chẩn đoán.
6. Lời khuyên của bác sĩ: Chủ động phòng tránh sán lá gan
Để giảm nguy cơ nhiễm bệnh, mọi người cần thay đổi những thói quen ăn uống tiềm ẩn nguy cơ:
Không ăn gỏi cá nước ngọt, cá sống hoặc cá chưa được nấu chín.
Không ăn sống các loại rau thủy sinh không rõ nguồn gốc.
Rửa sạch và chế biến rau, thực phẩm đúng cách.
Sử dụng nguồn nước sạch, hợp vệ sinh.
Không chủ quan khi có biểu hiện đau tức vùng gan, rối loạn tiêu hóa hoặc bất thường về chức năng gan.
Nếu nghi ngờ nhiễm sán lá gan, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa ký sinh trùng để được thăm khám, xét nghiệm và tư vấn điều trị phù hợp. Không tự ý mua thuốc điều trị khi chưa xác định được loại ký sinh trùng.
Phòng khám Ký sinh trùng Ánh Nga tiếp nhận thăm khám, tư vấn và hỗ trợ xét nghiệm các bệnh lý ký sinh trùng, trong đó có các bệnh do sán lá gan. Người bệnh sẽ được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe, lựa chọn phương pháp xét nghiệm phù hợp và tư vấn hướng xử trí theo kết quả.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: Số 252, Lê Trọng Tấn, phường Phương Liệt, Quận Thanh Xuân, Hà Nội.
- ĐT: 02473001318
Lời kết: Sán lá gan là bệnh ký sinh trùng có thể gây tổn thương gan và đường mật, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư đường mật đối với một số loài sán lá gan nhỏ. Vì vậy, mỗi người cần chú ý thói quen ăn uống, không sử dụng thực phẩm sống có nguy cơ nhiễm ấu trùng và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Tiến sĩ Bác sĩ: Nguyễn Hằng Lan
PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI
PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI
CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN
Điện Thoại. 0985294298 - Hotline: 02473001318
Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến Chủ Nhật
Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán
TỔNG QUAN VỀ KÉM HẤP THU THỨC ĂN
Hội chứng kém hấp thu đề cập đến một số rối loạn trong đó các chất dinh dưỡng từ thực phẩm không được hấp thụ đúng cách trong ruột non. Một số...
Xem: 76217Cập nhật: 27.07.2023
BÍ QUYẾT ĂN NGĂN NGỪA UNG TÁI PHÁT
Ăn một cách lành mạnh và cân bằng là một trong những cách hiệu quả để ngừa ung thư. Để đạt được điều này, bạn nên duy trì một chế độ ăn uống hợp...
Xem: 62262Cập nhật: 23.07.2023
HÀ NỘI – NHIỄM BA LOẠI KÝ SINH TRÙNG DO THÓI QUEN ĂN MỘT MÓN ĂN SÁNG
HÀ NỘI – Bác N.T 65 tuổi tại Cầu Giấy, có quãng thời gian ngứa da, nổi mẩn dài đến 5 năm, mất ăn mất ngủ, gãi đến mức chảy m.áu ngoài da, có những đêm...
Xem: 80102Cập nhật: 21.07.2023
THÊM NGƯỜI KHỎI HIV NHỜ PHƯƠNG PHÁP GHẾ TẾ BÀO GỐC
Sau hai năm cấy ghép tế bào gốc, người đàn ông châu Âu đã khỏi HIV, trở thành người thứ 6 trên thế giới được chữa khỏi hoàn toàn nhờ liệu pháp này.
Xem: 63811Cập nhật: 20.07.2023










