Ngứa Da Lâu Ngày Ở Trẻ: Cẩn Thận Ấu Trùng Giun Sán Toxocara

Bạn Hai Nguyen gửi câu hỏi như sau:

"Xin chào Bác sĩ Lan. Em có con gái cháu năm nay 8 tuổi, cháu ngứa da nhiều ở hai bên cẳng chân và tay, em đã cho cháu đi khám da liễu có dùng thuốc hơn 1 tháng nay mà không khỏi, em có tìm hiểu về bệnh ấu trùng giun sán, như ảnh em gửi và mô tả vậy có phải cháu nhiễm giun sán không? Xin bác sĩ tư vấn cho em thêm em sẽ cho cháu lên khám ạ - Hai Nguyen"

Hình ảnh tổn thương vùng da chân bé gái 8 tuổi (bạn Hai Nguyen gửi).

Lời tư vấn từ Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Hằng Lan

Chào bạn Hai Nguyen,

Qua những gì bạn chia sẻ về tình trạng của bé gái 8 tuổi bị ngứa da nhiều ở hai bên cẳng chân và tay, đã điều trị da liễu hơn một tháng nhưng chưa cải thiện, kèm theo hình ảnh tổn thương da bạn gửi, tôi hiểu sự lo lắng của gia đình. Tình trạng ngứa da kéo dài, nổi mảng đỏ, trầy xước, đóng vảy và có dấu hiệu viêm nhiễm có thể liên quan đến nhiều bệnh lý da liễu khác nhau.

Trong thực tế lâm sàng, một trong những nguyên nhân cần được lưu ý là ấu trùng giun sán gây ngứa da, đặc biệt là giun đũa chó mèo Toxocara. Đây là bệnh ký sinh trùng khá phổ biến ở trẻ em, nhất là những bé thường xuyên chơi ngoài trời hoặc tiếp xúc gần với chó mèo.

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích rõ hơn về quá trình lây nhiễm, triệu chứng, biến chứng và cách xét nghiệm phát hiện bệnh, để gia đình có hướng chăm sóc và điều trị phù hợp cho bé.

1. Ấu trùng giun sán gây ngứa da là bệnh gì?

Ấu trùng giun sán gây ngứa da là tình trạng khi trứng giun sán xâm nhập vào cơ thể người, nở thành ấu trùng và di chuyển trong các mô. Khi cơ thể phản ứng lại với ký sinh trùng, sẽ gây ra các biểu hiện dị ứng và viêm da.

Trong số các loại ký sinh trùng, giun đũa chó mèo Toxocara là nguyên nhân thường gặp nhất.

Giun đũa chó mèo Toxocara

Toxocara là loại giun ký sinh chủ yếu trong ruột của chó và mèo. Khi chúng đẻ trứng, trứng theo phân ra môi trường bên ngoài. Sau một thời gian phát triển, trứng có thể trở thành nguồn lây nhiễm cho con người.

Khi trứng này xâm nhập vào cơ thể người, chúng không phát triển thành giun trưởng thành mà tồn tại ở dạng ấu trùng di chuyển trong cơ thể, gây nên nhiều triệu chứng khác nhau, trong đó phổ biến nhất là ngứa da kéo dài.

2. Quá trình lây nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo Toxocara

Nhiều phụ huynh thắc mắc vì sao trẻ nhỏ dễ mắc bệnh này. Thực tế, con đường lây nhiễm rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày.

Các đường lây nhiễm thường gặp

Tiếp xúc với đất hoặc cát có trứng giun

Trứng giun có thể tồn tại lâu trong đất, đặc biệt ở những nơi có chó mèo phóng uế.

Trẻ em chơi ngoài sân, bãi cát hoặc công viên dễ vô tình đưa tay lên miệng và nuốt phải trứng giun.

Tiếp xúc gần với thú cưng

Chó mèo nuôi trong nhà nếu không được tẩy giun định kỳ có thể mang trứng giun trên lông.

Trẻ thường ôm, vuốt ve hoặc ngủ chung với thú cưng nên nguy cơ nhiễm giun đũa chó mèo Toxocara khá cao.

Vệ sinh tay kém

Trẻ nhỏ thường chưa có thói quen rửa tay sạch trước khi ăn, đây là yếu tố thuận lợi khiến trứng giun đi vào cơ thể.

3. Triệu chứng thường gặp khi nhiễm ấu trùng giun sán

Biểu hiện bệnh có thể khác nhau ở mỗi người, nhưng phổ biến nhất là các dấu hiệu sau:

Ngứa da kéo dài

Đây là triệu chứng người nhiễm ấu trùng giun sán thường gặp nhất.

Người bệnh có thể thấy:

• Nổi mẩn đỏ
• Sẩn ngứa
• Mảng da viêm
• Tổn thương dạng vòng hoặc lan rộng

Ngứa thường tăng nhiều về ban đêm hoặc khi cơ thể nóng.

Tổn thương da dễ bội nhiễm

Khi trẻ gãi nhiều, da bị trầy xước và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Hậu quả là:

• Da sưng đỏ
• Chảy dịch
• Đóng vảy
• Có thể để lại sẹo hoặc thâm da

Một số triệu chứng khác

Ngoài da, ấu trùng còn có thể di chuyển đến các cơ quan khác gây:

• Mệt mỏi
• Ho kéo dài
• Đau bụng
• Tăng bạch cầu ái toan trong máu (xét nghiệm máu có chỉ số Bạch cầu ái toan tăng cao)

Tuy nhiên, xét nghiệm máu vẫn là phương pháp quan trọng để chẩn đoán chính xác.

4. Vì sao điều trị da liễu lâu ngày nhưng không khỏi?

Trong nhiều trường hợp, trẻ được điều trị bằng thuốc dị ứng hoặc thuốc bôi da liễu nhưng bệnh vẫn tái phát nhiều lần.

Nguyên nhân là vì nguồn gốc bệnh nằm ở ký sinh trùng trong cơ thể, chứ không chỉ đơn thuần là bệnh ngoài da.

Nếu không điều trị đúng nguyên nhân người bệnh sẽ có nguy cơ:

• Tình trạng ngứa có thể kéo dài nhiều tháng
• Da dễ bội nhiễm
• Trẻ khó chịu, mất ngủ và ảnh hưởng sinh hoạt
• Ấu trùng giun sán có thể đóng kén ở gan, mô cơ hoặc có thể lên mắt, não...

Do đó, khi có nghi ngờ nhiễm ấu trùng giun sán gây ngứa da, việc làm xét nghiệm là rất cần thiết.

5. Khi nào nên xét nghiệm ấu trùng giun sán?

Gia đình nên đưa trẻ đi kiểm tra khi có các dấu hiệu:

• Ngứa da kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng
• Điều trị thuốc da liễu không cải thiện
• Nổi mẩn đỏ tái đi tái lại
• Có tiền sử tiếp xúc với chó mèo, nhà nuôi chó mèo, chơi đùa cùng chó mèo
• Xét nghiệm máu trước đó có tăng bạch cầu ái toan

Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu tìm kháng thể giun sán, từ đó xác định có nhiễm giun đũa chó mèo Toxocara hay không.

 Xét nghiệm máu tìm kháng thể giun sán, từ đó xác định có nhiễm ấu trùng giun sán không

6. Địa chỉ xét nghiệm ấu trùng giun sán tại Hà Nội

Nếu gia đình đang nghi ngờ bé có thể nhiễm ký sinh trùng, bạn có thể đưa cháu đến:

Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga
Địa chỉ: Số 443 đường Giải Phóng, P. Tương Mai, Hà Nội

Tại đây, bệnh nhân sẽ được:

• Thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa ký sinh trùng
• Thực hiện xét nghiệm ấu trùng giun sán
• Tư vấn phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân
• Theo dõi trong quá trình điều trị và nhắc tái khám sau điều trị

Việc phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng cho trẻ.

7. Cách phòng ngừa nhiễm giun đũa chó mèo Toxocara

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, gia đình nên chú ý:

Tẩy giun định kỳ cho thú cưng

Chó mèo nên được tẩy giun theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Hạn chế tiếp xúc quá gần với thú cưng

Không nên để trẻ:

• Ôm hôn chó mèo
• Ngủ chung với thú cưng
• Chơi với chó mèo khi chưa rửa tay

Rửa tay sạch trước khi ăn

Đây là thói quen rất quan trọng giúp phòng ngừa nhiều bệnh ký sinh trùng.

Giữ môi trường sống sạch sẽ

• Không để chó mèo phóng uế trong khu vực sinh hoạt
• Dọn dẹp sân vườn thường xuyên
• Giữ khu vực chơi của trẻ sạch sẽ

Lời khuyên từ bác sĩ

Bạn Hai Nguyen thân mến,

Với tình trạng ngứa da kéo dài và tổn thương da như hình ảnh bạn gửi, tôi khuyên gia đình nên đưa bé đi khám và xét nghiệm ấu trùng giun sán để xác định nguyên nhân chính xác.

Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp điều trị đúng hướng, tránh để bệnh kéo dài gây bội nhiễm da và ảnh hưởng sức khỏe của trẻ.

Khuyến nghị thăm khám

Nếu trẻ có dấu hiệu ngứa da kéo dài nghi do ấu trùng giun sán, phụ huynh nên đưa trẻ đến:

Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga 
Địa chỉ: Số 443 đường Giải Phóng, P. Tường Mai, Hà Nội

Tại đây, bác sĩ sẽ thăm khám, xét nghiệm ấu trùng giun sán và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp để giúp trẻ nhanh chóng cải thiện sức khỏe và phòng ngừa tái nhiễm.

Tiến sĩ Bác sĩ. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Điện thoại 0988161298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán Gây Ngứa