Ngứa da, nổi mề đay kéo dài: Cảnh báo nhiễm giun sán Toxocara

Ngứa da, nổi mề đay kéo dài có thể do giun sán?

Câu hỏi do chị Phương Thùy gửi đến Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga:

"Xin chào Bác sĩ. tôi năm nay 45 tuổi, khoảng 2 tuần nay tôi thường xuyên ngứa da, nổi mề đay, khi gãi cào lên da tạo thành vệt nổi trên da, tôi có đi khám da liễu được chẩn đoán dị ứng, uống thuốc dị ứng nhưng không hết. Tôi tìm hiểu thì được biết có nguyên nhân do ký sinh trùng giun sán. Vậy xin bác sĩ tư vấn thêm về giun sán gây ngứa, mề đay, tôi sẽ lên khám sau - Phuong Thuy"

Hình ảnh chị Phương Thùy gửi tới phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga

Tư vấn chuyên môn: Tiến sĩ Bs Nguyễn Hằng Lan

Chào chị Phương Thùy,
Với tình trạng chị mô tả: ngứa da kéo dài khoảng 2 tuần, nổi mề đay và khi gãi xuất hiện vệt nổi trên da, dù đã dùng thuốc dị ứng nhưng không cải thiện — đây là biểu hiện không hiếm gặp trong thực tế lâm sàng. Ngoài nguyên nhân dị ứng thông thường, một yếu tố quan trọng thường bị bỏ sót là nhiễm ký sinh trùng, đặc biệt là ấu trùng giun đũa chó mèo (Toxocara).

Trong bài viết này, tôi sẽ giúp chị hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế gây bệnh cũng như hướng xét nghiệm và điều trị hiệu quả.

Ngứa da, mề đay do giun sán là gì?

Ngứa da và nổi mề đay thường được nghĩ đến do dị ứng thực phẩm, thời tiết hoặc mỹ phẩm. Tuy nhiên, khi tình trạng kéo dài, tái phát hoặc không đáp ứng thuốc dị ứng, cần nghĩ đến nguyên nhân sâu xa hơn — ký sinh trùng trong cơ thể.

Vì sao giun sán gây ngứa da?

Khi cơ thể nhiễm ấu trùng giun sán, đặc biệt là Toxocara, hệ miễn dịch sẽ phản ứng mạnh mẽ. Các chất trung gian như histamin được giải phóng gây ra:

• Ngứa da toàn thân hoặc từng vùng da
• Nổi mề đay, ban đỏ
• Vệt nổi trên da khi cào (dấu hiệu da vẽ nổi – dermographism)

Đây là phản ứng viêm dị ứng do ấu trùng di chuyển trong cơ thể.

Giun đũa chó mèo Toxocara – Nguyên nhân thường gặp

Toxocara là loại ký sinh trùng phổ biến, thường ký sinh trong chó và mèo. Con người là vật chủ ngẫu nhiên nhưng lại dễ bị nhiễm.

Quá trình lây nhiễm Toxocara

Người có thể nhiễm bệnh qua các con đường:

• Tiếp xúc với đất cát nhiễm phân chó mèo
• Ăn rau sống, thực phẩm chưa rửa sạch
• Tiếp xúc với thú cưng không được tẩy giun định kỳ
• Trẻ em chơi đất, đưa tay lên miệng

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, trứng giun nở thành ấu trùng và di chuyển qua nhiều cơ quan như:

• Gan
• Phổi
• Da
• Mắt

Chính quá trình di chuyển này gây ra các triệu chứng dị ứng, trong đó có ngứa da, nổi mề đay kéo dài.

Khi nào cần nghi ngờ ngứa do giun sán?

Chị nên nghĩ đến nguyên nhân ký sinh trùng nếu có các dấu hiệu:

• Ngứa dai dẳng, chưa xác định được rõ nguyên nhân
• Nổi mề đay tái phát, tái đi tái lại không khỏi
• Đã dùng thuốc dị ứng không hiệu quả
• Có tiền sử nuôi chó mèo hoặc tiếp xúc môi trường đất
• Kèm theo mệt mỏi, đau bụng nhẹ, ho kéo dài

Xét nghiệm chẩn đoán giun sán như thế nào?

Để xác định chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu chuyên sâu.

Xét nghiệm ELISA tìm kháng thể Toxocara

Đây là phương pháp xét nghiệm phổ biến và có giá trị chẩn đoán cao, hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán ban đầu:

• Phát hiện kháng thể chống lại ấu trùng giun sán
• Độ nhạy và độ đặc hiệu cao
• Giúp xác định tình trạng nhiễm hiện tại hoặc trước đó

Ngoài ra, có thể kết hợp:

• Xét nghiệm/ công thức máu (tăng bạch cầu ái toan)
• Xét nghiệm chức năng gan

Chị có thể đến Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga (443 Giải Phóng, Tương Mai, Hà Nội) để thực hiện xét nghiệm chuyên sâu và được tư vấn cụ thể.

Phác đồ điều trị giun sán gây ngứa da

Việc điều trị cần tuân theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc.

Nguyên tắc điều trị

• Sử dụng thuốc diệt ký sinh trùng (Albendazole, Mebendazole…)
• Kết hợp thuốc chống dị ứng để giảm triệu chứng
• Theo dõi đáp ứng sau điều trị

Thời gian điều trị

• Thường kéo dài từ 1–3 tuần tùy mức độ
• Một số trường hợp cần điều trị nhắc lại

Sau điều trị, triệu chứng ngứa và mề đay sẽ giảm dần rõ rệt.

Cách phòng ngừa nhiễm giun sán hiệu quả

Để tránh tái nhiễm, chị cần lưu ý:

• Tẩy giun định kỳ cho thú cưng/ chó mèo (3–6 tháng/lần)
• Rửa tay trước khi ăn và sau khi tiếp xúc thú cưng/ vật nuôi
• Ăn chín uống sôi, hạn chế rau sống không đảm bảo
• Vệ sinh môi trường sống/ xung quanh sạch sẽ
• Tẩy giun định kỳ cho bản thân theo hướng dẫn bác sĩ

Lời khuyên từ bác sĩ

Chị Phương Thùy thân mến,
Tình trạng của chị hoàn toàn có thể liên quan đến ấu trùng giun sán Toxocara, đặc biệt khi đã điều trị dị ứng thông thường nhưng không cải thiện.

Việc cần làm lúc này là:

• Không tiếp tục tự dùng thuốc dị ứng kéo dài
• Sớm đi xét nghiệm máu tìm ký sinh trùng
• Điều trị đúng nguyên nhân để tránh biến chứng kéo dài

Nếu chị đang gặp tình trạng ngứa da, nổi mề đay kéo dài không rõ nguyên nhân, hãy chủ động kiểm tra sớm.

Địa chỉ khám và xét nghiệm:

Phòng khám ký sinh trùng Ánh Nga
Số 443 đường Giải Phóng, phường Tương Mai, Tp Hà Nội - Điện thoại 02473001318. Zalo 0979771318

Đặt lịch trước để được tư vấn kỹ hơn và tiết kiệm thời gian chờ đợi.

Tiến sĩ Bác sĩ. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Điện thoại 0985294298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán Gây Ngứa