Nhiễm sán dây lợn Cysticercosis:

Triệu chứng và cách điều trị sán dây lợn

Sán dây lợn Cysticercosis là loại ký sinh trùng giun sán gì?

Sán dây lợn (Taenia solium) là một loại ký sinh trùng có thể gây bệnh cho người qua hai dạng:

Thể trưởng thành ký sinh trong ruột người (gây bệnh sán dây lợn trưởng thành)
Thể ấu trùng (gọi là Cysticercus cellulosae) ký sinh ở cơ, da, mắt, não (gây bệnh ấu trùng sán dây lợn – Cysticercosis)

Bệnh Cysticercosis đặc biệt nguy hiểm khi ấu trùng lên não, gây viêm não, co giật, động kinh, rối loạn tâm thần...

Nguyên nhân gây nhiễm sán dây lợn

Người có thể nhiễm ấu trùng sán dây lợn thông qua:

Ăn phải trứng sán dây lợn có trong thức ăn, nước uống nhiễm phân người hoặc rau sống không rửa kỹ.
Tự nhiễm: Người đang mang sán trưởng thành có thể tự lây trứng sán từ hậu môn lên miệng (qua tay nhiễm bẩn).
Nhiễm từ môi trường: Tiếp xúc với phân người chứa trứng sán (ví dụ người làm nông, vệ sinh tay kém).

Triệu chứng nhiễm sán dây lợn Cysticercosis

Triệu chứng phụ thuộc vào vị trí ấu trùng cư trú trong cơ thể.

Triệu chứng ở não (ấu trùng sán dây lợn trong não)

Đau đầu kéo dài

Động kinh, co giật (gặp ở 70% ca nhiễm)
Buồn nôn, nôn, rối loạn ý thức
Suy giảm trí nhớ, mất ngủ
Tê liệt tay chân, rối loạn vận động

Đây là thể nguy hiểm nhất, có thể đe dọa tính mạng nếu không điều trị sớm.

Hình ảnh: Sán dây lợn được phẫu thuật lấy ra từ não một người đàn ông hay ăn tiết canh (chụp cắt ngang hộp sọ)

Triệu chứng ở da và cơ

Xuất hiện u cục nhỏ dưới da, di động, không đau
U có thể mềm hoặc chắc, dễ nhầm với u mỡ
Đôi khi ấu trùng ở mắt gây nhìn mờ, đau nhức mắt

Cách xét nghiệm chẩn đoán sán dây lợn

Để xác định nhiễm ấu trùng sán dây lợn, cần:

Xét nghiệm máu: Phát hiện kháng thể kháng ấu trùng sán (ELISA)
Chụp CT Scan hoặc MRI sọ não: Phát hiện nang ấu trùng trong não
Sinh thiết u dưới da: Kiểm tra sự hiện diện của ấu trùng
Xét nghiệm phân (nếu nghi ngờ nhiễm sán trưởng thành ký sinh)

Chẩn đoán sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả và tránh biến chứng nguy hiểm sau này.

Cách điều trị bệnh sán dây lợn

Tùy theo vị trí ấu trùng và tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định:

1. Thuốc điều trị đặc hiệu

Albendazole hoặc Praziquantel: Tiêu diệt ấu trùng sán
Corticoid (như Prednisolone): Giảm viêm não do phản ứng miễn dịch khi ấu trùng chết
Thuốc chống co giật: Với bệnh nhân bị động kinh

2. Phẫu thuật

Nếu có u nang lớn ở mắt, não, hoặc dưới da gây chèn ép

3. Theo dõi và tái khám định kỳ

Chụp lại MRI/CT để đánh giá hiệu quả điều trị
Kiểm tra máu định kỳ

Lưu ý: Không tự ý mua thuốc diệt sán dùng tại nhà vì có thể gây phản ứng nguy hiểm nếu không có corticoid hỗ trợ.

Cách phòng ngừa nhiễm sán dây lợn Cysticercosis

Để phòng tránh bệnh, cần:

Nấu chín thịt lợn hoàn toàn, tránh ăn tiết canh, nem chua sống
Tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần với thuốc theo hướng dẫn y tế
Rửa tay trước khi ăn uống và sau khi đi vệ sinh
Không sử dụng phân người bón rau nếu chưa xử lý
Giữ vệ sinh môi trường sống xung quanh, chuồng trại chăn nuôi
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người sống tại vùng có dịch lưu hành

Kết luận

Nhiễm sán dây lợn Cysticercosis là bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt khi ấu trùng xâm nhập vào não. Triệu chứng có thể âm thầm nhưng hậu quả rất nghiêm trọng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc giữ vệ sinh, ăn chín uống sôi và tẩy giun định kỳ là những cách hiệu quả nhất để phòng tránh bệnh.

Nếu bạn có dấu hiệu bất thường như động kinh mới xuất hiện, u cục dưới da không rõ nguyên nhân, mờ mắt, đau nhức mắt hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa ký sinh trùng để xét nghiệm sớm tránh để bệnh nặng sẽ rất khó lường.

Tiến sĩ. BS. Nguyễn Hằng Lan

PHÒNG KHÁM ÁNH NGA HÀ NỘI

PHÒNG KHÁM KÝ SINH TRÙNG HÀ NỘI

CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN

ĐC: 443 Giải Phóng, Phương Liệt, Thanh Xuân, HN

Điện thoại: 0985294298 - Hotline: 02473001318

Mở của từ 7h đến 17h, thứ 2 đến CN

Xét Nghiệm, Điều Trị Bệnh Giun Sán